Livability vs safety

Thứ hai 23/4/2018, một thanh niên lái xe van đã cố tình húc vào khách bộ hành ở khu vực Yonge – Sheppard – Finch, làm 10 người chết và 15 người bị thương. Ngay khi báo chí đưa tin, phản ứng chung là “khủng bố”. Đến hôm nay, thứ 5, 26/4, các cơ quan chính quyền khẳng định không có dấu hiệu khủng bố. Nghi phạm có vấn đề tâm thần.

Trong vòng vài giờ sau vụ húc xe, thành phố lập tức đặt một loạt bê tông chắn ngay trước nhà ga trung tâm Union Station. Đây là một biện pháp hợp lý, nhưng nó cho thấy sự yếu đuối của bất kỳ ai phải đi bộ trong một thành phố mà người và xe cùng chia sẻ không gian. Nhìn những khối bê tông ngay một nhà ga hiện đại, ngay trung tâm thành phố, mình cảm thấy xấu xí. Ai đến thăm thành phố mà nhìn thấy hàng rào này chắc “dội ngay”. Toronto thân thiện là đây sao?

counionbarricades01

Nhóm bạn của Andy chiều hôm qua ghé khu vực này để dành vài phút tưởng niệm nạn nhân. Mình hỏi các bạn có trao đổi gì không? Andy nói các bạn im lặng.

van-attack-memorial

Ở nhà, đêm thứ 2, đã bàn luận làm sao giữ an toàn cho mình và cho người khác. Vì an toàn/safety, liệu mỗi cá nhân có sẵn sàng hy sinh tự do riêng và thông tin cá nhân để chính phủ, cơ quan an ninh theo dõi không? Cuộc nói chuyện tưởng chừng rất viễn tưởng sci-fi, nhưng thật ra đang diễn ra. Chỉ là ở vị trí phó thường dân, khó nhìn thấy bao quát những movement này. Rồi bàn qua những thiết kế để ngăn chặn những kẻ dùng xe húc vào đám đông. Mạch câu hỏi này mở ra một vấn đề có cái tên Hostile Architecture.

Hostile architecture is where architectural elements and the public realm are used to control human behavior.

Sáng nay, anh Lê Quang Tuấn http://www.tuanledesign.com/ giới thiệu hai clip trên youtube rất đầy đủ về đề tài này.

Vài đường dẫn từ các bài báo mình tìm.

https://www.theguardian.com/artanddesign/2014/jun/13/anti-homeless-spikes-hostile-architecture

https://edition.cnn.com/style/article/new-dean-harvey-james-furzer-hostile-architecture-debate/index.html

https://99percentinvisible.org/episode/unpleasant-design-hostile-urban-architecture/

Advertisements

Ngẫu Nhiên

Không có đâu em này
không có cái chết đầu tiên
và có đâu bao giờ ?
đâu có cái chết sau cùng ?

Tự mình biết riêng mình
và ta biết riêng ta

Hòn đá lăn trên đồi
hòn đá rớt xuống cành mai
rụng cánh hoa mai vàng
chim chóc hót tiếng qua đời

Người ôm lấy muôn loài
nằm trong tiếng bi ai

Mệt quá thân ta này
tìm đến chiếc ghế nghỉ ngơi
mệt quá thân ta này
nằm xuống với đất muôn đời

Kìa còn biết bao người
dìu dắt tới quanh đây.

Trích dẫn nguyên bài của nhạc sĩ Trịnh Công Sơn vì bài này rất hạp với chuyện mình chứng kiến.

Mối quan hệ hai mẹ con không tốt. Mẹ cô qua ba đời chồng. Anh em các dòng chia phe. Đến những ngày cuối đời của mẹ, cô nghỉ làm để chăm sóc. Đó là thời gian khó khăn và áp lực về tinh thần. Mẹ mất được một tuần, cô quay lại đi làm. Ai hỏi thăm, cô nói là không muốn nhắc về biến cố này. Nhưng chỉ cần hỏi thêm vài câu là cô kể không ngưng và khóc, từ chuyện nhỏ nhặt như những lời đùa của hai mẹ con cho đến những chuyện lớn như tranh cãi về thừa kế giữa anh em. Những giọt nước mắt làm mình lo lắng. Mình nghĩ cô chưa sẵn sàng đi làm lại.

Vài tuần sau đó, có những lúc nói chuyện với khách hàng, cô chảy nước mắt. Giữa cô và mình là quan hệ đồng nghiệp; không thân. Mình trò chuyện về tôn giáo, cái chết, về nỗi đau của người ở lại. Tuần trước, mình kể chuyện mộ bà ngoại ở VN cải táng, và tro rắc trên sông. Cô xem hình, không nói gì, rồi hỏi sao cô cứ thấy buồn dù đã làm “tròn bổn phận”. Mình nói mỗi người có cách khác nhau khi trải qua những biến cố này, và nhanh hay chậm cũng tùy; không có công thức chung để vượt qua. Đến giờ, sau gần 20 năm bà ngoại mất, có những ngày mình cảm thấy trống vắng như chuyện mới xảy ra hôm qua.

Thứ 6, cô nghỉ làm đi gặp bác sĩ. Thứ 2, cô gọi cho sếp, báo nghỉ làm, chưa biết khi nào quay lại vì lâm vào tình trạng lo sợ panic attack liên tục. Giờ cô gặp chuyên gia tâm lý mỗi ngày. Một việc tưởng chừng không bao giờ có thể xảy ra vì cô ghét kể chuyện riêng và bàn về những góc tối của mình vì cô là một trong những người tự tin, độc lập, tỉnh táo và tự hào nhất về bản thân mà mình từng gặp.

Hôm nay, mình nhận tin nhắn vỏn vẹn “Xin lỗi.” Có gì đâu để mà xin lỗi cơ chứ.

Aga Khan museum

Chiều thứ 7. Vài hình ảnh của bảo tàng Aga Khan, phía Đông Toronto. Điều tiếc duy nhất là vật trưng bày không nhiều như mình kỳ vọng. Phần triễn lãm The World of Fatimids không được chụp ảnh nên không lưu lại tấm nào. Hy vọng sẽ có thời gian viết thêm về bảo tàng cá nhân độc đáo này.

Middlesex (tt)

…là tiểu thuyết đoạt giải văn chương Pulitzer 2002 của nhà văn Jeffrey Eugenides. Lâu lâu được đọc một cuốn sách kịch tính và phong phú về lịch sử, xã hội vô cùng. Câu chuyện trải dài 4 thế hệ từ Hy Lạp qua Mỹ. Mỗi nhân vật có câu chuyện riêng đầy màu sắc xoay quanh đề tài giới tính. Nhân vật chính, thế hệ 4, bé Callie sinh ra với bộ phận sinh dục nam ẩn, nên trong 14 năm đầu, được nuôi như một đứa con gái. Đến năm 14, trong một tai nạn phải đến bệnh viện, gặp một ông bác sĩ tinh ý, và phát hiện ra Callie thật ra là con trai. Chuyện không đơn giản như thế này, nhưng tóm lại tạo hóa trớ trêu, từ thời ông bà cố đã mang theo gien lặng, gây ra những chuyện đau lòng mà khoa học chưa thể sửa chữa được. Truyện vừa hài hước, vừa tả thực, không bi kịch hóa sự kiện mà rất tinh tế nhẹ nhàng nên những đề tài nhạy cảm đọc không bị thô thiển khiến mình cảm thấy cảm thông, và hiểu biết thêm.

Bạn mình mang thai đứa con thứ 3, dự sinh tháng 8. Mỗi ngày, hắn lại rộn ràng “con tao hôm nay to bằng trái chanh…hôm nay cỡ trái đu đủ… tao tóc vàng, chồng tóc đen… không biết con bé sẽ có tóc màu gì… tao hồi hộp quá…” Có những lúc hắn làm mình phát cáu vì sự quá khích này, đứa con thứ 3 chứ phải con đầu đâu! Tinh thần hắn lây nhiễm sang cả nhóm. Ngày nào cũng có người khoe hình em bé, cháu chắt họ hàng. Nói chung là vui nhộn cho đến khi bàn về giới tính.

Không chỉ dân Việt mình mới mê trai mà cả dân Canada gốc Pháp, gốc Ireland, gốc Ý và tất nhiên dân Nam Á đều mê trai. Ai cũng chia sẻ thái độ vui mừng của phụ huynh khi biết sẽ có con trai và lắng đọng khi khám thai ra con gái. Đến quá trình nuôi dạy con, trai hay gái có kiểu dạy riêng và cách xã hội “đối xử” với đứa trẻ cũng phân biệt ngay từ bé.

Cha mẹ thương con không bờ không bến, ai cũng nói vậy. Nhưng rồi xã hội nào mỗi cá nhân cũng đối diện với bao nhiêu định kiến. Đọc xong Middlesex, mình sẽ không cười với ý tưởng chính phủ Canada ghi nhận giới tính X trong giấy thông hành. Người dân Canada có quyền cảm thấy an toàn để là chính mình và tự bày tỏ giới tính mình chọn.

Giới tính không phải nằm trong “what” mà trong “who”.

 

Middlesex

middlesex“Dear Mom and Dad,
I know you’re only trying to do what’s best for me, but I don’t think anyone knows for sure what’s best. I love you and don’t want to be a problem, so I’ve decided to go away. I know you’ll say I’m not a problem, but I know I am. If you want to know why I’m doing this, you should ask Dr. Luce, who is a big liar! I am not a girl. I’m a boy. That’s what I found out today. So I’m going where no one knows me. Everyone in Grosse Pointe will talk when they find out.
Sorry I took your money, Dad, but I promise to pay you back someday, with interest.
Please don’t worry about me. I will be ALL RIGHT!
Despite it’s contents, I signed this declaration to my parents: “Callie.”
It was the last time I was ever their daughter.”
― Jeffrey Eugenides, Middlesex

Giải Khăn Sô cho Huế

Tác giả: Nhã Ca

Mình dự buổi ra mắt bản dịch tiếng Anh của tác phẩm Giải Khăn Sô cho Huế có tựa đề Mourning Headband for Hue. Bà Nhã Ca và chồng Trần Dạ Từ đến dự và ký tặng sách ở đại học Toronto vào tháng 3 2018.

Bà nói vết thương Huế 1968 “sẽ đến lúc buộc phải mở ra chữa trị”.

“Ba mươi năm nội chiến từng ngày chỉ là một cuộc chiến oan nghiệt. Không cần có. Không đáng có. Càng không đáng kéo dài. Vậy mà ngay cả khi bom đạn đã im tiếng, đủ loại vết thương có thật từ cuộc chiến vẫn tiếp tục không được mở ra để chữa trị.”

Không khí trong khán phòng có lúc chùng xuống. Những người đã xa Huế hơn nửa vòng trái đất và sau biến cố Mậu Thân 50 năm vẫn đau đáu đặt những câu hỏi rất riêng tư.

Bà đề cập đến bộ phim Đất Khổ – Land of Sorrows do cố nhạc sĩ Trịnh Công Sơn đóng vai chính. Hôm nay tình cờ tìm ra trên Youtube.

Và đây là bản pdf của Giải Khăn Sô cho Huế

http://www.vietnamvanhien.net/GiaiKhanSoChoHue.pdf

GiaiKhanSoChoHue

Bạn

Anh Hai là một trong những thí sinh được giải viết tiểu luận lịch sử do chính phủ Canada tổ chức. Cuộc thi viết luận lịch sử quốc gia được tổ chức từ năm 2013, dành cho sinh viên đại học và học sinh trung học (giải riêng cho mỗi cấp).

Tiểu luận về cuộc khủng hoảng thuyền nhân Việt Nam đã giúp định hình chính sách di trú của Canada ra sao. Đây là một bài nghiên cứu trong môn lịch sử, và được thầy khuyến khích nộp dự thi. Bài dự thi nộp từ tháng 12 2017. Sáng hôm qua, loa trường kêu A đến văn phòng ngay. Thầy báo tin mà anh chàng không nhớ ra bài dự thi nào!

Trong khi đăng tin này trên fb, ba mẹ nhận được rất nhiều lời khen ngợi của các cô chú. Anh Hai vốn diễn đạt ý tưởng và viết tốt. Nhưng kỹ năng này không tự nhiên có mà được “luyện” từ chương trình học, thầy cô và bạn đồng môn. “Học thầy không tày học bạn”. Rất nhiều lần, cả hai anh em đều chia sẻ rằng có những người bạn rất siêu để trao đổi, chia sẻ và tranh cãi. Những người bạn khác biệt chính kiến, lý tưởng và sẵn sàng bảo vệ ý mình. Nghe có vẻ rất khó chơi, nhưng mình nghĩ đã là môi trường học thuật thì phải vậy mới mở mang được. Với bài viết này, anh Hai đã dành gần 2 tháng; đọc, thư viện, coi phim, phỏng vấn, lại đọc và trò chuyện với bạn. Tuy trong lớp không có bạn người Việt, nhưng những bạn khác lại có câu chuyện di dân của riêng mình.

Học kỳ này, anh Hai đang học môn tiếng Anh. Mỗi buổi, cô giáo cho 3 bạn bốc 3 lá thăm, chọn 3 đề tài ngẫu nhiên từ lịch sử, chính trị, xã hội, và lập tức trình bày đề tài trong 2 phút. Xong, các bạn hỏi. Riết rồi ai nhát cũng thành dạn dĩ. Chậm sẽ nhanh hơn và sắc bén hơn.

phot2

phot1

Comicon 2018

Comicon năm nay cũng vào March Break. Mình hỏi từ mấy tuần trước xem hai anh em có thích đi không. Ngay cả Mike cũng gọi rủ đi, nhưng hai đứa cứ nói là không. Đến tối thứ 5, mình hỏi lại lần cuối. Nếu đi thì phải mua vé trên mạng. Lò dò mua tại chỗ có khi xếp hàng lâu, giá hơn $5 mà lại chờ đợi. Út ậm ừ “Thì đi!”. Vậy là đi.

Comicon năm nào cũng nhộn nhịp. Lần này đi vào chiều thứ 6, từ 5-9pm. Hoạt động và người tham gia ít hơn vì chỉ 1/3 ngày, nhưng cũng đủ các hương vị. Càng lớn càng biết nhiều, càng kén chọn. Hai anh em có lẽ lần sau sẽ không dự Comicon mà chuyển sang tham gia Anime North.

Hai đứa có hẳn một danh sách bạn bè để mua quà tặng. Đến khi quay lại đi học, Út kể thầy giáo cũng thích đi mà hẹn lại năm sau vì sợ hai đứa con thầy nhỏ quá, mệt nhiều hơn vui. Hỏi anh Hai thích gì nhất từ Comicon. Anh Hai nói thích nhìn thấy cái passion/ sự đam mê của đệ tử dòng comic từ trang phục, đến kiến thức. Riêng Út, em mê khu gian hàng. Mình đi một vòng mỏi chân, kiếm ghế ngồi xem thiên hạ đi qua lại, chụp hình, và giữ ba lô cho hai anh em đi mua sắm. Win-Win.

  • Một gia đình có ông bố hóa trang thành tù nhân trong bộ jumpsuit cam chói và hai thằng con trai cao to, một đứa là cảnh sát, một đứa nhìn giống bounty hunter. Ông bố thúc hai đứa ăn cho nhanh để đi tiếp
  • Một gia đình hai vợ chồng trẻ, cầm lỉnh kỉnh ba lô, chai nước, bao ny lông, và hai cô con gái hóa trang thành hai cái cành cây khô biết đi.
  • Một gia đình có hai vợ chồng hóa trang như siêu nhưn, dẫn theo một đám con nít mặc đồ Captain American, Batman… nói chung một băng siêu anh hùng.

Nhà mình chưa bao giờ làm vậy. Hỏi hai anh em năm sau muốn làm giống người ta không. Hai đứa lè lưỡi lắc đầu.

3 cuốn sách hay

LacksReview from Google Books

Katie Boyle

September 13, 2016
An anecdotal view into the ethical side of scientific progress, The Immortal Life of Henrietta Lacks balances scientific jargon and human interaction in a way that makes the book moving and insightful, without weighing readers down with unnecessary information or complicated processes. Skloot so thoroughly characterizes the Lacks family that it becomes nearly impossible to separate the medical progress from the victims left in the dust. Avid readers, readers for science policy, non-fiction fans–anyone can enjoy this accessible narrative.

RadiumReview from Google Book

Samantha Morris

August 24, 2017
 I am voluntarily submitting my honest review after receiving an ARC of this ebook from NetGalley. The Radium Girls is so brilliantly awful that it is a must read for everyone, regardless of your preferences in genre. This is the story of the outright murder of young women in the pursuit of profit. Despite mountains of evidence proving that radium is a dangerous substance, young women were told it was safe to paint watch dials with it with no protection at all. The workers are even tested for radiation poisoning, with their results sorted by those most likely to die first, yet the women are not informed of these test results. In one of the most memorable scenes painted, a young worker even licks the brush she uses to paint radium onto watch dials to increase her accuracy as instructed! The crime itself is so shocking that if the author gets a little too passionate in the hard sell of the disgusting callousness of the corporate executioners of these workers at times, it is easy to forgive her. This book is a haunting account of the price these women paid for corporate greed and a shocking account of the depths of depravity humans are capable of sinking to in pursuit of the almighty dollar. It is a book that should linger long after reading it as a powerful reminder to humanity of what can so easily happen again if we relax our guard in this era of willful abandon of regulation designed to protect us from such depravity, deceit and greed. BUY THIS BOOK!!!

Tom

From librarything.com review
This is an excellent, well researched book about the effects of on the town of Tom’s River, NJ of the pollution produced by the Ciba-Geigy chemical company and then dumped into the town’s water supply. It’s also probably one of the most depressing books I’ve ever read.

For over 100 years the Swiss company dumped its industrial wastes into rivers first in Europe and then in America. Whenever government authorities discovered how the company was poisoning water supplies, thtey would just move to another location where they would be welcomed for bringing in needed employment and most government officials would turn a blind eye to how they were disposing of their industrial wastes.

If not for some brae individuals who were not afraid to speak up, and to generally be a thorn in the side of both the company and the government (who both hoped they would shut up & go away),nothing would be done to stop the chemical companies from fouling the water supplies of hundreds of thousands of people.

And even after attention started to be paid, it was incredibly hard to prove that the chemical companies were guilty. After a law suit was filed, and settled out of court, the chemical companies simply abandoned Tom’s River, for more profitable off-shore locations and to day are happily polluting the water supplies in China.

This book is a cautionary tale. And anyone who says that EPA restrictions are too hard on business should be made to read this book.  )

   etxgardener | Feb 20, 2013 |