Hỏi & trả lời

Út lớp 7; thầy Kim phụ trách. Thầy dạy chương trình Gifted 4 năm nay ở trường Pierre La Porte. 3 năm trước, thầy đã chủ nhiệm anh Hai.

Trong số giấy tờ điền cho trường, có hai lá thư của thầy Kim.

1: Lá thư thầy viết cho từng đứa, kể chuyện hè đi đâu, làm gì với gia đình, chuyện ngày xưa từng tốt nghiệp ngành Electrical Engineering vì ba mẹ muốn và rồi chuyển sang học Master of Education để đi dạy và quyết định kịp thời này đã thay đổi cuộc sống thầy ra sao, kể những thú vui thầy muốn chia sẻ, và nhắn gửi đứa nào có tâm sự gì thì đừng ngại trao đổi với thầy. Thầy muốn cả lớp sẽ có một năm học vui vẻ và thành công.

2: khoảng 20 câu hỏi cho cha mẹ trao đổi với thầy về đứa nhỏ.

  • Giỏi môn gì, kỹ năng gì
  • Cần cố gắng hơn môn gì, kỹ năng gì
  • Động cơ đến trường là gì
  • Động cơ để làm xong bài là gì
  • Muốn nó học tốt thì thầy nên làm gì/ nên tránh làm gì
  • Thầy có thể giúp gì để nó tốt hơn

Mình hỏi Út có thích thầy không. Út nói thầy nghiêm, gần gũi, cho nhiều bài tập đủ kiểu không giống chương trình nên tuy mệt để làm, nhưng lại hay/thử thách, học được nhiều hơn.

Anh Hai hỏi Út có được thầy thích không. Út nói rằng không biết, nhưng không cảm thấy cần thầy thích vì nếu thầy thích, thầy sẽ nương tay hơn. Trong khi Út cần thầy thật sự nghiêm để Út mới khiếp mà cố gắng nhiều hơn nữa.

Sign

Advertisements

CLB

Trường ở Canada thường có đủ kiểu câu lạc bộ CLB cho học trò tham gia; giáo viên đứng ra phụ trách, thường tổ chức trong năm học, vào giờ ra chơi hay sau giờ học. Có CLB sẽ dẫn đến những kỳ thi nghiêm túc như Toán, Hùng biện, Môi trường, Lập Trình, thi đấu giữa các trường hay khu vực.

Trường William Lyon MacKenzie rất tự hào với số lượng CLB khủng của mình. Năm ngoái, A vào lớp 9 đã ngất ngư vì không có giờ để “chạy” CLB. A tham gia CLB làm báo, chạy việt dã, lập trình, Jazz band, concert band, TED talk.

A kể CLB do học trò tự khởi xướng, rồi đầu năm đăng ký mở CLB với Hội Sinh Viên Student Council. Nếu được duyệt thì sẽ quảng cáo “chiêu mộ” vào Club Day. Người đứng ra tổ chức CLB có quyền quyết định nội dung, hình thức gọi là Executive. CLB có tài trợ của trường, và có thể tự gây quỹ để điều hành. 5 CLB hàng đầu của trường là Science, Computer Programming CS, Math, Chemistry và ART.

A rắp tăm muốn tổ chức CLB Game Design của mình vào năm lớp 10 nên từ hè đã vận động hai đứa bạn thân chuẩn bị nội dung.

Vài bạn khác bàn ra vì CLB Game Design không là ý tưởng mới mẻ, năm nào cũng có người khởi xướng, vài tháng sau là dẹp. Lý do: không cạnh tranh nổi với Computer Science Club. CLB này luyện thi cấp trường ĐH nên thu hút rất nhiều người giỏi, và vì sừng sỏ như vậy nên tiền tài trợ dồi dào. Chưa kể, 3 anh chàng lớp 10 thì làm sao dày dạn như lớp 12 để người ta tin tưởng mà thử. A cũng có khi nản, nhưng cứ soạn nội dung.

Hai tuần nay, anh chàng ráo riết vận động hành lang. Thầy dạy môn CS đồng ý làm cố vấn. Hôm qua, trưởng môn CS xem qua nội dung proposal, phỏng vấn 3 đứa và đề nghị Game Design trở thành một nhánh của CS Club. Như vậy, vừa có lực, vừa đủ danh tiếng để thu hút người tham gia, nhưng 3 đứa sẽ không ở cấp Executive mà là Admin; không được quảng cáo theo ý, và một tháng tổ chức được hai buổi vì phải né lịch của CS Club. A kể cho mình nghe, có chút ngậm ngùi, tuy cũng hiểu rằng đây là giải pháp tốt nhất hiện nay để làm điều mình thích.

Thật thà như đếm

Bạn hí hửng khoe con gái vừa được nhận làm bán thời gian cho một cửa hàng lớn; lương bổng tốt. Mình hỏi đùa “Người ta hỏi nó cái gì?”. Bạn nhún vai “Nó không kể. Tao không hỏi”.

Chuyện là như thế này. Cô bé xong cấp 3, thích kiếm tiền tiêu vặt nên nộp đơn xin việc. Đêm trước ngày phỏng vấn, bạn mình bày ra trò phỏng vấn nháp để luyện cho con.

Hỏi: Tại sao em muốn công việc này?

Trả lời: Vì rảnh. Không có gì làm.

Hỏi: Em đang sống với ai? Em có phải lo chi tiêu không?

Trả lời: Em sống với mẹ. Mẹ bao hết, cả tiền điện thoại

Hỏi: Em có kinh nghiệm làm trong cửa hàng không?

Trả lời: Không. Mà em không thích đi làm trong cửa hàng. Em thích phục vụ trong tiệm ăn vì có thêm tiền tip.

Sau vài câu là bạn mình ngưng, giảng cho con bé một hơi về cách trả lời phỏng vấn, phải khéo léo sao cho người ta thấy mình thích việc, cần việc và có khả năng làm việc. Con bé nói “Vậy là nói dối à? Con không nói dối”. Đến đây thì bạn mình gào lên “Thế tại sao mày toàn nói dối mẹ?”

Từ khi mình quen bạn, không ngày nào bạn không than phiền về chuyện con bé nói dối như cuội với mẹ. Với người ngoài thì lại thật thà như đếm.

Toán

Bạn có hai con nhỏ. Bạn hỏi mình sao dạy Toán cho hai đứa.

Mình vội trả lời tốt nhất là vừa học vừa chơi. Giờ xin viết thêm vài dòng.

Ở Canada, mình nghĩ Toán học/dạy không căng như kiểu VN. Bài làm thiên về ứng dụng, thực tế. Nên với những khái niệm căn bản cộng trừ nhân chia, đo đạc, patterning, số học, hình học… mình đều có thể tự tạo ra trò chơi cho con. Bản thân những trò như lắp ráp Lego (theo hướng dẫn), Monopoly, Cờ cá ngựa cũng là cách giới thiệu và luyện Toán tốt. Rồi những chuyến thực tế như đi chợ, xem bảng giá, tính tiền, xem cách xếp hàng trên kệ cũng là luyện Toán.

Hiện nay, có rất nhiều trang mạng dạy Toán cho trẻ tiểu học. Bài vui, hay, theo kiểu game, bắn trúng đích cộng điểm hay cứu công chúa chẳng hạn.

Riêng phần sách giáo khoa, mình mê nhất bộ Singapore Math. Bộ này chia ra theo lớp, mỗi lớp 2 cuốn A & B; workbook & textbook, cộng thêm một cuốn Toán Word Problem. Hai anh em nhà mình theo bộ này từ đầu. Linh nghiệm 🙂 Biết rằng mỗi trẻ có cách học / tiếp thu khác nhau. Nếu trẻ hơi chậm thì nên tìm bộ nào nhiều bài kiểu drilling. Nếu nhanh một tí, nhất định phụ huynh nên thử bộ này. So với trình độ của cấp 1-2 ở Ontario, cuốn Singapore dẫn trước một lớp.

Điều mình nghĩ quan trọng nhất là làm sao đừng để con sợ Toán. Nó mà sợ thì chẳng còn hứng thú gì ngồi vào bàn cầm cây bút lên mà tính. Nên nó có làm biếng một chút, chễnh mãn một chút hay giảng xong hôm trước hôm nay quên, thì mình đừng mắng, đừng phạt. Cứ từ từ cho luyện lại, cách này hoặc cách khác. Như mình ngày xưa, môt khi đã hãi hùng Tích Phân rồi thì nghe bao nhiêu cũng như vịt nghe sấm.

Nói chung học bên này dễ hơn bên nhà. Nên phụ huynh phẻ hơn nhiều. Chill!

In the mood

for writing blog.

Dạo này mình bỏ bê blog, siêng hơn với fb. Có lẽ vì viết blog cần phải dành hẳn một khoảng thời gian tập trung, chưa kể trước đó phải suy nghĩ về nội dung viết. Chữ nghĩa cũng có hạn nên mình không thể ngồi là gõ ào ào. Trong khi với fb thì cứ bung hình lên, viết vài dòng, nhận vài lời trao đổi với bạn bè, hoặc thấy bài nào hay thì chia sẻ; kiểu như fast food.

Hai anh em vào năm học mới. Anh Hai lớp 10. Em lớp 7.

Anh theo fast track của CS, bài vở các môn dồn dập, và mê các hoạt động trong trường, nên càng mệt. Có lần anh Hai nói là các bạn thức đến 1, 2 giờ sáng làm bài, chơi điện tử; trong khi anh Hai bị ép đi ngủ sớm. Nói vậy chứ anh Hai cũng đẩy đến 10pm hay 10:30pm mới đi ngủ. Ít ra mình cản được việc mang phone vào phòng ngủ. Có đêm anh chàng nằm mớ y như cãi nhau với bạn hay trình bày chi chi đó.

Thầy Kim (chủ nhiệm cũ của anh Hai) phụ trách Út năm nay. Út có vẻ hứng khởi lắm vì sau hai tuần, mọi thứ có vẻ thuận tiện và tiến triển tốt. Bài kiểm tra đầu năm môn Toán, viết, đọc đều làm được. Bài thuyết trình tự giới thiệu bản thân được bạn phản hồi tốt. Chỉ môn thể dục có vẻ hơi căng vì sân trường năm nay sơn lại nên vòng chạy bộ dài hơn một nửa. Sân to ra, chạy đuối hơn. Cứ về đến nhà là than bắp chân rêm, và lại nhờ anh Hai chỉ cách co giãn. Em kể tụi bạn bắt đầu bàn về cấp trung học, trường lớp nào, chương trình gì. Thấy em cũng có vẻ lo lo, bớt nhiều cái vẻ mackeno của vài năm trước.

Trong một lá thư gửi cho thầy Kim, Út kể rằng anh Hai từng là bạn thân lắm, nhưng giờ thì bận quá, lo chuyện đâu đâu nên ít chơi và ít nói chuyện với em. Không trách cứ gì; có vẻ thông cảm hơn.

Lòng tin

Nhân đọc xong một bài báo về đề tài Grooming – Child Pedophile – Abduction, mình chia sẻ với hai đứa và hỏi “Má đang xem xét liệu có cần kêu hai con nộp hết các loại mật khẩu vào facebook, instagram, gmail hay không. Hai đứa nghĩ sao?”

Mình vừa dứt câu là em trả lời ngay “Con không có gì giấu. Má muốn thì con đọc liền cho nghe. Con chỉ có gmail để trao đổi với bạn. Còn mấy cái game thì khi nào chơi mới nói chuyện, mà cũng chỉ nói với mấy đứa trong lớp”.

Anh suy nghĩ một hồi rồi rất thận trọng, trả lời “Không. Con không chia sẻ được. Cho đến khi hỏi ý bạn. Con tin má nên sẵn sàng để má kiểm tra vì biết má quan tâm đến sự an toàn, chứ không phải má tọc mạch. Nhưng bạn con mà biết là phụ huynh đọc email thì tụi nó sẽ không chấp nhận, coi như con vi phạm lòng tin của bạn.”

-Nhưng tại sao con phải hỏi bạn? Con biết là má sẽ chỉ kiểm tra khi cần thiết thôi mà? Con đâu cần cái gì cũng phải nói với tụi nó?

-Nếu tụi nó không kể cho ba mẹ nó nghe, mà giờ ba mẹ con biết thì không ok chút nào.

-Nếu má không “xem xét” mà là “yêu cầu”?

-Như vậy không công bằng. Vì như vậy là má không tin sự nhìn nhận của con. Con biết phân biệt đúng sai mà.

Đến giờ mình vẫn chưa “thu” mật mã! Khi hỏi vài đồng nghiệp, một người gài GPS trong phone của con để biết nó ở đâu; hai người nghĩ chuyện quản lý này là quá đáng, không cần thiết và hai người khác thì hoàn toàn không nghĩ đến chuyện này. Mọi người nói chung là cảm thấy bất an, nhưng đều nghĩ “Lo xa quá.” Riêng mình, lâu lâu khuấy động một chút, để tụi nhỏ hiểu cuộc sống có những góc tối cần tránh xa. Còn chuyện lòng tin? Khi nào cần quân phiệt thì mình sẽ quân phiệt.

Câu chuyện ở đây.

https://williamhenryprince.com/2017/06/23/child-grooming-abduction-a-true-story/

Con ở đây rồi!

Lần này mình quay lại công viên quốc gia Algonquin cắm trại cùng 3 gia đình bạn và quyết định ngủ lều 2 đêm. Khu cắm trại nằm ngay hồ Rock, nhà vệ sinh cũng ngay sát, chỉ có nhà tắm phải đi bộ một quãng xa xa.

Đêm đầu, sau khi tắm xong, trong bóng đêm kịt và vòng vây của muỗi, ba má con quay về trại, Út hỏi sao lại đi cắm trại, sao lại phải ngủ lều, đời như dzậy có gì vui?

Mình hỏi anh Hai, anh Hai chậm rãi nói là vui chứ, nhận ra bác H rất hài hước. Hơn 50% những gì bác nói, anh Hai chỉ đoán lờ mờ, nhưng nhìn mọi người cười nghiêng ngã thì cũng đủ biết bác kể chuyện có duyên ra sao. Anh Hai nghĩ nếu Út có thắc mắc gì về sức khỏe thì nhất định phải hỏi bác H vì bác sẽ trả lời rất cặn kẽ. Út công nhận đi cắm trại thấy mọi người hăng hái giúp nhau và lo cho nhau hơn. Út cũng nghĩ có dịp gần thiên nhiên cũng tốt, nhưng Út nghĩ không cần gần đến như thế này.

Mình thú nhận rằng mình không mê cắm trại, nhưng đây luôn là dịp để các con thay đổi môi trường, trải nghiệm, gần gũi thiên nhiên, gần nhau hơn và thử thách sức chịu đựng. Thích hay không thì cả nhà mình cũng sẽ ráng một năm cắm trại một lần. Mình muốn hai anh em hứa là nếu sau này ba má rủ đi chơi chung là sẽ gác việc riêng lại và đi; như nhà bác T hay bác T.A đó. Hai anh chàng đều hứa trong tiếng muỗi vo ve.

Qua sáng hôm sau, Út tươi tỉnh hơn, không trả lời nhát gừng khi đi bộ trong rừng, chịu nhảy xuống hồ chơi với mấy anh chị. Hỏi Út “có vui không?”. Út nói “Con ở đây rồi!”.

Lake

Tự điển tra cứu Phật học

Một tập hợp công phu của

Quảng Trí Chánh/Vương Chước
Quảng Tuệ Dung/Vương Lê Lan

Xin cảm ơn.

tu-dien-phat-hoc-quang-tri-chanh-vuong-chuoc

Một trích dẫn

“SYMPATHETIC JOY
The definition is: being happy with someone’s fortune/happiness.
Sympathetic joy here refers to the potential of bliss and happiness of all
sentient beings, as they can all become Buddhas.
The near enemy is hypocrisy or affectation.
The opposite is jealousy, when one cannot accept the happiness of others.
A result which one needs to avoid is: spaced-out bliss, which can easily turn
into laziness.
Note: sympathetic joy is a great antidote to depression for oneself as well,
but this should not be the main goal.
By rejoicing in others’ progress on the spiritual path, one can actually share
in their positive karma.
Sympathetic joy is an unselfish, very positive mental attitude which is
beneficial for oneself and others. In this case, it also refers specifically to
rejoicing in the high rebirth and enlightenment of others.”

Near Enemy

Mấy tháng nay mình đọc loạt tiểu thuyết về thám tử Gamache của Penny Louise. Điều thú vị nhất của bộ truyện này là tác giả lồng vào một đề tài tâm lý, xã hội để người đọc phải suy ngẫm. Trong cuốn 3 “The Cruelest Month” , mình học được khái niệm “near enemy”. Sau đây là trích dẫn.

“It’s a psychological concept. Two emotions that look the same but are actually opposites. The one parades as the other, is mistaken for the other, but one is healthy and the other’s sick, twisted.’ …

There are three couplings,’ said Myrna …. ‘Attachment masquerades as Love, Pity as Compassion and Indifference as Equanimity.’ …   ‘Pity and compassion are the easiest to understand. Compassion involves empathy. You see the stricken person as an equal. Pity doesn’t. If you pity someone you feel superior.’

‘But it’s hard to tell one from the other,’ Gamache nodded.

‘Exactly. Even for the person feeling it. Almost everyone would claim to be full of compassion. It’s one of the noble emotions. But really, it’s pity they feel.’

‘So pity is the near enemy of compassion,’ said Gamache  slowly, mulling it over.

’That’s right. It looks like compassion, acts like compassion, but is actually the opposite of it. And as long as pity’s in place, there’s not room for compassion. It destroys, squeezes out, the nobler emotion.’

‘Because we fool ourselves into believing we’re feeling one, when we’re actually feeling the other.’

‘Fool ourselves, and fool others,’ said Myrna.

‘And love and attachment?’ asked Gamache.

‘Mothers and children are classic examples. Some mothers see their job as preparing their kids to live in the big old world. To be independent, to marry and have children of their own. To live wherever they choose and do what makes them happy. That’s love. Others, and we all see them, cling to their children. … live through their children, manipulate, use guilt trips …

‘But it’s not just mothers and children,’ said Gamache.

‘No. It’s friendships, marriages. Any intimate relationship. Love wants the best for others. Attachment takes hostages.’

‘And the last?’ He leaned forward again …

‘Equanimity and indifference. I think that’s the worst of the near enemies, the most corrosive. Equanimity is balance. When something overwhelming happens in our lives we feel it strongly but we also have an ability to overcome it. … deep down inside people find a core. That’s called equanimity. An ability to accept things and move on. …

How’s that like indifference?’ he asked, not seeing the connection.

‘Think about it. All those stoic people. Stiff upper lip. Calm in the face of tragedy. And some really are that brave. But some, …  They just don’t feel pain. And you know why?’ … ‘They don’t care about others. They don’t feel like the rest of us.  The problem is telling one from another,’ Myrna whispered, … ‘People with equanimity are unbelievably brave. They absorb the pain, feel it fully, and let it go. And you know what? ‘They look exactly like people who don’t care at all, who are indifferent. Cool, calm and collected. We revere it. But who’s brave, and who’s the near enemy?’

…kể tiếp…

Anh Hai lắc đầu khi mình hỏi đăng nguyên bài nói chuyện TED Perspective, chỉ chịu cho đăng một đoạn. Đoạn này mình xin đăng vì cả 4 thành viên trong gia đình đều được nhắc đến.

Trước tiên, cha mẹ tôi khá nghiêm khắc. Cha tôi thích nói “kỷ luật và nề nếp”. Mặc dù tôi yêu họ, sự cứng nhắc có lúc làm tôi bực bội. Tôi nhớ sự khăng khăng rằng số phải được viết theo một cách nào đó, hoặc sự tức giận khi tôi nói “Sao cũng được.”

Từ rất sớm, tôi quyết định rằng khó thuyết phục hơn là không cãi lại, và tự mình giải quyết các vấn đề một mình. Điều này đã có những tác động tiêu cực, chủ yếu là tôi đã trở nên giỏi hơn trong việc im lặng hơn là giải thích với bố mẹ tôi. Tôi biết rằng họ rất tốt, nhưng thấy khó có thể diễn đạt được những gì tôi đang nghĩ với họ.

Mặt khác, em trai tôi có một cách khác. Nó đã chọn để tranh luận và đòi hỏi nhu cầu riêng của nó – cố gắng làm cho mọi thứ đi theo cách của nó. Điều này dẫn đến nhiều xung đột trên bàn ăn tối, thậm chí là những thứ nhỏ xíu nhất. Tôi vẫn nhớ những ngày đen tối của sự hỗn loạn – khi mà mẹ và em trai tôi dùng những mẹo khắc nghiệt, cay đắng chiến đấu để kiểm soát ai được mang đôi dép màu hồng quý giá mỗi đêm khi xem TV. Nó kéo dài một thời gian dài, kết thúc với em trai tôi chiến thắng.

Nói nghiêm túc, tôi không chắc chắn về cảm giác nổi loạn này, bởi vì tôi nghĩ rằng tôi đã quen với việc nghe lời người lớn. Gần đây tôi mới bắt đầu đặt câu hỏi một cách quyết đoán hơn và cãi lại. Thật may mắn, cả nhà dường như nới lỏng – và học cách hợp tác tốt hơn với nhau.

Sẽ mất rất nhiều công sức và quyết tâm từ mọi phía, nên tôi nghĩ cũng rất tốt vì 50% phe  (đó là hai anh em tôi) tham gia hiện đang học piano. Hãy để tôi nói cho bạn biết lý do tại sao…

Bản tiếng Anh:

“First off, my parents are pretty strict. Or as my father likes to say “Disciplined and Structured.” Though I do love them, the rigidness often scrapes on my nerves. I remember the insistence that my numbers were written a certain way, or the hostility towards the word “Whatever.”

At a pretty young age I decided that it was harder to argue than it was to let things go, and work my way around the issues on my own. This had negative effects, mainly that I’ve become better at bottling things in than explaining them to my parents. I know their interests are good at heart, but find it hard to express what I’m thinking to them.

On the other hand, my brother took another route entirely. He chose to debate and make his own demands – to try to make things go his way. This has led to many standoffs over the dinner table, over even the tiniest things. I still remember the dark days of chaos – when the formidable forces of my mother and brother bitterly fought for control of the prized pink slippers every night while watching TV. It lasted a ridiculously long time, ending with my brother victorious.

On the serious side, I’m not too sure of how to feel about this, because I think I’ve gotten used to being submissive towards adults. It was only recently that I started questioning things more assertively, and pushing back. Thankfully, we all seem to be loosening up – and learning how to cooperate better with one another.

It’ll take a lot of work and determination from all sides, so I think it’s a good thing that 50% of the factions (that is, my brother and I) involved are currently learning piano. Let me tell you why.”