The Caine Mutiny

By: Herman Wouk

CainMunityThe Caine Munity, tiểu thuyết đoạt giải Pulitzer Văn Chương năm 1951 về chiến hạm Caine của hải quân Mỹ trong những ngày cuối của thế chiến 2 là một tác phẩm thật sự hấp dẫn.

Các nhân vật đều rất cá tính, đặc biệt và được khắc họa vô cùng sinh động. Riêng thuyền trưởng Queeg phải công nhận rất độc đáo. Có một số so sánh giữa tổng thống Trump và Queeg, nói rằng hai nhân vật này rất nhiều điểm tương đồng, ví dụ như chứng hoang tưởng, không nhận lỗi của mình mà luôn đổ cho người khác, chứng nói dối, và ảnh hưởng của hai nhân vật này tới tất cả những người liên quan. Phải đọc / xem thì mới thấm.

Mình chép lại link của phim này trên youtube để xem khi nào rảnh.

Đây là đoạn thuyền trưởng Queeg điều trần trước tòa án quân sự.

Sau đây là vài đoạn trích mình thích.

  • This life is slow suicide, unless you read
  • He’s too clever to be wise, if that makes any sense.
  • Remember this, if you can–there is nothing, nothing more precious than time. You probably feel you have a measureless supply of it, but you haven’t. Wasted hours destroy your life just as surely at the beginning as at the end–only in the end it becomes more obvious
  • The Navy is a master plan designed by geniuses for execution by idiots. If you are not an idiot, but find yourself in the Navy, you can only operate well by pretending to be one. All the shortcuts and economies and common-sense changes that your native intelligence suggests to you are mistakes. Learn to quash them. Constantly ask yourself, “How would I do this if I were a fool?” Throttle down your mind to a crawl. Then you will never go wrong.
  • You can’t understand command till you’ve had it. It’s the loneliest, most oppressive job in the whole world. It’s a nightmare, unless you’re an ox. You’re forever teetering along a tiny path of correct decisions and good luck that meanders through an infinite gloom of possible mistakes.
  • With the smoke of the dead sailor’s cigar wreathing around him, Willie passed to thinking about death and life and luck and God. Philosophers are at home with such thoughts, perhaps, but for other people it is actual torture when these concepts–not the words, the realities–break through the crust of daily occurrences and grip the soul. A half hour of such racking meditation can change the ways of a lifetime.
Advertisements

Surprised!

Chiều qua, trong khi bước ra khỏi tiệm cắt tóc, Út nói ngắn gọn “Bạn bầu con làm đại diện lớp”. Đến tối, anh chàng kể chi tiết.

Thầy hỏi ai muốn làm đại diện lớp thì tự đề cử. 16 bạn giơ tay, rồi lần lượt đứng lên kêu gọi phiếu trong một phút. Theo Út, ai cũng hứa hẹn chung chung; thông báo câu lạc bộ thật sớm để dân tình kịp đăng ký, đảm bảo lớp 7A có tiếng nói trong trường, giấy vệ sinh cho toilet học trò là giấy 2 hay 3 ply, thêm hoạt động cho học trò. Riêng Út, em hứa sẽ vận động để nhạc trong Ngày Khiêu Vũ sẽ thật sự là nhạc trẻ hay chứ không phải RAP!

Tất cả bỏ phiếu. Trên phiếu chọn sẽ ghi 3 tên. Không được ghi tên mình.

Sau khi đếm phiếu, thầy ghi số phiếu bằng tiếng Hàn lên bảng (để khỏi ai thắc mắc!!!) và lần lượt gạch tên những bạn phiếu ít. Cuối cùng, Kathleen được nhiều phiếu nhất. Út và cậu bạn thân nhất thế gian đồng phiếu. Thế là 7A có 3 đại diện, sẽ ngồi vào các cuộc họp của Student Council hàng tháng.

Út thật thà nói rằng em thật sự ngạc nhiên với kết quả này. Em suy đoán là ai cũng có bạn thân; nên 2 cái tên đầu sẽ là của hai bạn thân, tên thứ 3 – chắc người đó sẽ suy nghĩ… để tên ai đây? Tên Út…. cậu này vui vẻ, thân thiện, chẳng gây phiền phức gì… ghi đại vào đây cho đủ chỗ!

Ngẫm nghĩ lung tung. Trong khi ông anh luôn quan trọng hóa vấn đề thì ông em luôn giảm thiểu tất tần tật mọi việc. Nghe Út kể chuyện chỉ có xương và xương, muốn thêm chút thịt mỡ gì phải hỏi tới hỏi lui. Ít màu mè như vậy nên môn viết, dù em có cố đến mấy cũng không khá nổi.

Mono Cliff

Lớp 7, Út sẽ có chuyến đi chơi với bạn 3 ngày – 2 đêm ở trung tâm Mono Cliff. Chương trình kết hợp vừa chơi, vừa học và theo như thầy “tụi nhỏ sẽ vui và mệt đến mức không cần iphone, ipad gì”.

Trong buổi giới thiệu về chuyến đi cho phụ huynh, thầy trình bày về một số thử thách cho các bạn nhỏ.

  1. Giảm thức ăn thừa: Đồ ăn rất nhiều, đủ mọi loại, cho đủ kiểu yêu cầu về dinh dưỡng. Nhưng, ăn bao nhiêu thì lấy bấy nhiêu. Lấy bao nhiêu thì ăn cho hết. Dư ra sẽ bị cân. Nhóm nào đến ngày 3 mà có số thức ăn thừa nhiều nhất thì không đoạt giải. Thử thách cho nguyên đoàn: Nếu thùng rác đựng thức ăn thừa không có chút rác nào thì thầy phụ trách sẽ đội cái thùng đó cho đám con nít gõ vô đầu.
  2. Giảm nước thải: Các bạn trai gái khi tắm thì tắm thật nhanh. Đừng rề rà phí phạm nước. Theo kết quả theo dõi bấy lâu nay, con trai tắm lâu hơn con gái nhiều.
  3. Tắt đèn: khi bước ra khỏi phòng (phòng 2 đứa) thì nhớ tắt đèn. Khi cả nhóm rời khu của mình thì phải nhớ tắt đèn hành lang, cầu thang.
  4. Phân loại rác: Rất cả rác thải ra phải được bỏ đúng chỗ.

Mono Cliff là khu nghỉ mát, đào tạo của hệ Toronto District School Board, tiêu chuẩn 4 sao 🙂 Đến cuối năm, trường nào/nhóm nào xếp hạng cao nhất cho giải EcoChallenge Award thì sẽ được giải thưởng. Trường Piere La Porte nhiều năm liền đạt giải Platinum. Tụi con nít tự hào lắm. Thầy khoe đi chuyến này xong, về nhà, con bạn sẽ áp dụng để EcoChallenge ba mẹ luôn. Để chờ xem!

Eco

Nóng lạnh

Thật ra không nói về thời tiết mà nói về tâm trạng.

Có những ngày, mở mắt dậy, đi bộ đến chỗ làm, bước vào văn phòng, nhấc phone lên là trạng thái thanh thản, hớn hở bị tắt ngấm. Sau đó là một loạt sự kiện càng nói càng sôi máu. Mình sẽ đứng dậy, thông báo với nhóm là “Tui bắt đầu lại nghen”. Mấy mụ kia sẽ cười (cảm thông/ hưởng ứng). Mình sẽ trịnh trọng bước ra khỏi phòng, quẹt thẻ vô lại, làm một ly trà / hay cà phê nóng, chào từng người và tiếp tục đọc email.

Có những ngày, sau khi re-set lại ngày mới, vẫn không ăn thua. Sếp sẽ đứng dậy, kêu “Tao khùng lên rồi!”. Tụi mình sẽ cười khúc khích, quay ra tán chuyện tào lao khoảng vài phút, rồi quay lại. Hy vọng lúc đó tâm trạng sẽ bớt nóng hơn.

Có những ngày, một người sẽ qua bếp, lấy một món ngọt gì đó hay một loại nước uống vớ vẩn nào đó, rồi chia nhau, nghỉ, thở vài phút.

Có những ngày, mấy phòng kia chạy sang, hỏi “Có đứa nào nhảy qua cửa sổ chưa?”.

Nhóm mình một mụ lúc nào cũng nói “no comment”; một mụ “whatever”; mình thì hay “Holly Molly”. Có ngày còn tính ai chửi thề nhiều nhất là được thưởng. Mình có một túi kẹo sô cô la hảo hạng cho người thắng.

Nói chung, ngày nào cũng có chuyện nóng. Làm dịch vụ ở đâu chắc cũng nóng lạnh như vậy. Riết thì quen. Riết rồi tự tìm ra cách để thích nghi. Chiều nay, sếp to gặp mình, khen là “em giữ được nụ cười! Thật là đáng tuyên dương”.

Compartmentalization – vậy thôi.

Sign-off.

 

 

Lịch sử

Lớp 10 môn Sử chương trình dạy về thế chiến 1, 2 và cận đại. Thứ 2 này anh Hai sẽ thi kiểm tra về thế chiến 1. Một số nhận xét mình ghi lại ở đây.

  • Thầy cho ăn snack trong giờ học, miễn sao đừng nhai ồn ào. Thầy nghĩ rằng thà học trò nhai còn hơn ngáp.
  • Thầy công bố không đặt câu hỏi kiểu thuộc lòng như trận đánh nào, ngày nào, bao nhiêu quân thù bị tiêu vong, bao nhiêu quân ta thiệt mạng
  • Thầy sẽ kiểm tra xem học trò hiểu được chiến lược, chiến thuật, lý do và hậu quả của những quyết định chiến trường như thế nào.
  • Thầy luôn nhắc nhở “Lịch sử được chính quyền viết lại/ tường thuật lại cho phù hợp đường lối. Ví dụ như những trận đánh có lính Canada tham gia thì lính Anh và quân đồng minh sẽ không nổi trội và quan trọng bằng. Ví dụ tại sao một clip ngắn về quân đội thì sẽ có nhạc hoành tráng, cờ phấp phới? Vì đó là cách hiệu quả nhất để kích thích lòng yêu nước. Lòng yêu nước là quan trọng nhưng phải sáng suốt và biết nhìn nhận vấn đề.”

Kể chuyện học hành mỗi nơi, mỗi khác. Mình không ít lần sốc khi thằng con – lớp 5 đã được giao vai một ông tướng Canada, viết thư bôi nhọ chính quyền trong cuộc chiến Canada-Mỹ. Lớp 6, nhóm 4 đứa viết một tờ báo thổi phồng chiến thắng, xuyên tạc đối phương để rải bên địa phận đối phương. Cách học này khác quá với cách mình học sử ngày xưa. Mình tin tưởng các thầy cô dạy tụi nhỏ nên ít khi viết tâm thư phàn nàn dù có lúc cảm thấy bối rối lắm vì cách học này.

Điều phải nhìn nhận là tuy tuổi học trò nhỏ nhưng các thầy cô chịu bàn cãi về những vấn đề lớn, dạy tụi nhỏ cách xem xét vấn đề và tiếp cận thông tin. Anh Hai thích môn này trong khi Út chỉ mê sử thời La Mã cổ đại và trung đại.

Hỏi & trả lời

Út lớp 7; thầy Kim phụ trách. Thầy dạy chương trình Gifted 4 năm nay ở trường Pierre La Porte. 3 năm trước, thầy đã chủ nhiệm anh Hai.

Trong số giấy tờ điền cho trường, có hai lá thư của thầy Kim.

1: Lá thư thầy viết cho từng đứa, kể chuyện hè đi đâu, làm gì với gia đình, chuyện ngày xưa từng tốt nghiệp ngành Electrical Engineering vì ba mẹ muốn và rồi chuyển sang học Master of Education để đi dạy và quyết định kịp thời này đã thay đổi cuộc sống thầy ra sao, kể những thú vui thầy muốn chia sẻ, và nhắn gửi đứa nào có tâm sự gì thì đừng ngại trao đổi với thầy. Thầy muốn cả lớp sẽ có một năm học vui vẻ và thành công.

2: khoảng 20 câu hỏi cho cha mẹ trao đổi với thầy về đứa nhỏ.

  • Giỏi môn gì, kỹ năng gì
  • Cần cố gắng hơn môn gì, kỹ năng gì
  • Động cơ đến trường là gì
  • Động cơ để làm xong bài là gì
  • Muốn nó học tốt thì thầy nên làm gì/ nên tránh làm gì
  • Thầy có thể giúp gì để nó tốt hơn

Mình hỏi Út có thích thầy không. Út nói thầy nghiêm, gần gũi, cho nhiều bài tập đủ kiểu không giống chương trình nên tuy mệt để làm, nhưng lại hay/thử thách, học được nhiều hơn.

Anh Hai hỏi Út có được thầy thích không. Út nói rằng không biết, nhưng không cảm thấy cần thầy thích vì nếu thầy thích, thầy sẽ nương tay hơn. Trong khi Út cần thầy thật sự nghiêm để Út mới khiếp mà cố gắng nhiều hơn nữa.

Sign

CLB

Trường ở Canada thường có đủ kiểu câu lạc bộ CLB cho học trò tham gia; giáo viên đứng ra phụ trách, thường tổ chức trong năm học, vào giờ ra chơi hay sau giờ học. Có CLB sẽ dẫn đến những kỳ thi nghiêm túc như Toán, Hùng biện, Môi trường, Lập Trình, thi đấu giữa các trường hay khu vực.

Trường William Lyon MacKenzie rất tự hào với số lượng CLB khủng của mình. Năm ngoái, A vào lớp 9 đã ngất ngư vì không có giờ để “chạy” CLB. A tham gia CLB làm báo, chạy việt dã, lập trình, Jazz band, concert band, TED talk.

A kể CLB do học trò tự khởi xướng, rồi đầu năm đăng ký mở CLB với Hội Sinh Viên Student Council. Nếu được duyệt thì sẽ quảng cáo “chiêu mộ” vào Club Day. Người đứng ra tổ chức CLB có quyền quyết định nội dung, hình thức gọi là Executive. CLB có tài trợ của trường, và có thể tự gây quỹ để điều hành. 5 CLB hàng đầu của trường là Science, Computer Programming CS, Math, Chemistry và ART.

A rắp tăm muốn tổ chức CLB Game Design của mình vào năm lớp 10 nên từ hè đã vận động hai đứa bạn thân chuẩn bị nội dung.

Vài bạn khác bàn ra vì CLB Game Design không là ý tưởng mới mẻ, năm nào cũng có người khởi xướng, vài tháng sau là dẹp. Lý do: không cạnh tranh nổi với Computer Science Club. CLB này luyện thi cấp trường ĐH nên thu hút rất nhiều người giỏi, và vì sừng sỏ như vậy nên tiền tài trợ dồi dào. Chưa kể, 3 anh chàng lớp 10 thì làm sao dày dạn như lớp 12 để người ta tin tưởng mà thử. A cũng có khi nản, nhưng cứ soạn nội dung.

Hai tuần nay, anh chàng ráo riết vận động hành lang. Thầy dạy môn CS đồng ý làm cố vấn. Hôm qua, trưởng môn CS xem qua nội dung proposal, phỏng vấn 3 đứa và đề nghị Game Design trở thành một nhánh của CS Club. Như vậy, vừa có lực, vừa đủ danh tiếng để thu hút người tham gia, nhưng 3 đứa sẽ không ở cấp Executive mà là Admin; không được quảng cáo theo ý, và một tháng tổ chức được hai buổi vì phải né lịch của CS Club. A kể cho mình nghe, có chút ngậm ngùi, tuy cũng hiểu rằng đây là giải pháp tốt nhất hiện nay để làm điều mình thích.

Thật thà như đếm

Bạn hí hửng khoe con gái vừa được nhận làm bán thời gian cho một cửa hàng lớn; lương bổng tốt. Mình hỏi đùa “Người ta hỏi nó cái gì?”. Bạn nhún vai “Nó không kể. Tao không hỏi”.

Chuyện là như thế này. Cô bé xong cấp 3, thích kiếm tiền tiêu vặt nên nộp đơn xin việc. Đêm trước ngày phỏng vấn, bạn mình bày ra trò phỏng vấn nháp để luyện cho con.

Hỏi: Tại sao em muốn công việc này?

Trả lời: Vì rảnh. Không có gì làm.

Hỏi: Em đang sống với ai? Em có phải lo chi tiêu không?

Trả lời: Em sống với mẹ. Mẹ bao hết, cả tiền điện thoại

Hỏi: Em có kinh nghiệm làm trong cửa hàng không?

Trả lời: Không. Mà em không thích đi làm trong cửa hàng. Em thích phục vụ trong tiệm ăn vì có thêm tiền tip.

Sau vài câu là bạn mình ngưng, giảng cho con bé một hơi về cách trả lời phỏng vấn, phải khéo léo sao cho người ta thấy mình thích việc, cần việc và có khả năng làm việc. Con bé nói “Vậy là nói dối à? Con không nói dối”. Đến đây thì bạn mình gào lên “Thế tại sao mày toàn nói dối mẹ?”

Từ khi mình quen bạn, không ngày nào bạn không than phiền về chuyện con bé nói dối như cuội với mẹ. Với người ngoài thì lại thật thà như đếm.

Toán

Bạn có hai con nhỏ. Bạn hỏi mình sao dạy Toán cho hai đứa.

Mình vội trả lời tốt nhất là vừa học vừa chơi. Giờ xin viết thêm vài dòng.

Ở Canada, mình nghĩ Toán học/dạy không căng như kiểu VN. Bài làm thiên về ứng dụng, thực tế. Nên với những khái niệm căn bản cộng trừ nhân chia, đo đạc, patterning, số học, hình học… mình đều có thể tự tạo ra trò chơi cho con. Bản thân những trò như lắp ráp Lego (theo hướng dẫn), Monopoly, Cờ cá ngựa cũng là cách giới thiệu và luyện Toán tốt. Rồi những chuyến thực tế như đi chợ, xem bảng giá, tính tiền, xem cách xếp hàng trên kệ cũng là luyện Toán.

Hiện nay, có rất nhiều trang mạng dạy Toán cho trẻ tiểu học. Bài vui, hay, theo kiểu game, bắn trúng đích cộng điểm hay cứu công chúa chẳng hạn.

Riêng phần sách giáo khoa, mình mê nhất bộ Singapore Math. Bộ này chia ra theo lớp, mỗi lớp 2 cuốn A & B; workbook & textbook, cộng thêm một cuốn Toán Word Problem. Hai anh em nhà mình theo bộ này từ đầu. Linh nghiệm 🙂 Biết rằng mỗi trẻ có cách học / tiếp thu khác nhau. Nếu trẻ hơi chậm thì nên tìm bộ nào nhiều bài kiểu drilling. Nếu nhanh một tí, nhất định phụ huynh nên thử bộ này. So với trình độ của cấp 1-2 ở Ontario, cuốn Singapore dẫn trước một lớp.

Điều mình nghĩ quan trọng nhất là làm sao đừng để con sợ Toán. Nó mà sợ thì chẳng còn hứng thú gì ngồi vào bàn cầm cây bút lên mà tính. Nên nó có làm biếng một chút, chễnh mãn một chút hay giảng xong hôm trước hôm nay quên, thì mình đừng mắng, đừng phạt. Cứ từ từ cho luyện lại, cách này hoặc cách khác. Như mình ngày xưa, môt khi đã hãi hùng Tích Phân rồi thì nghe bao nhiêu cũng như vịt nghe sấm.

Nói chung học bên này dễ hơn bên nhà. Nên phụ huynh phẻ hơn nhiều. Chill!

In the mood

for writing blog.

Dạo này mình bỏ bê blog, siêng hơn với fb. Có lẽ vì viết blog cần phải dành hẳn một khoảng thời gian tập trung, chưa kể trước đó phải suy nghĩ về nội dung viết. Chữ nghĩa cũng có hạn nên mình không thể ngồi là gõ ào ào. Trong khi với fb thì cứ bung hình lên, viết vài dòng, nhận vài lời trao đổi với bạn bè, hoặc thấy bài nào hay thì chia sẻ; kiểu như fast food.

Hai anh em vào năm học mới. Anh Hai lớp 10. Em lớp 7.

Anh theo fast track của CS, bài vở các môn dồn dập, và mê các hoạt động trong trường, nên càng mệt. Có lần anh Hai nói là các bạn thức đến 1, 2 giờ sáng làm bài, chơi điện tử; trong khi anh Hai bị ép đi ngủ sớm. Nói vậy chứ anh Hai cũng đẩy đến 10pm hay 10:30pm mới đi ngủ. Ít ra mình cản được việc mang phone vào phòng ngủ. Có đêm anh chàng nằm mớ y như cãi nhau với bạn hay trình bày chi chi đó.

Thầy Kim (chủ nhiệm cũ của anh Hai) phụ trách Út năm nay. Út có vẻ hứng khởi lắm vì sau hai tuần, mọi thứ có vẻ thuận tiện và tiến triển tốt. Bài kiểm tra đầu năm môn Toán, viết, đọc đều làm được. Bài thuyết trình tự giới thiệu bản thân được bạn phản hồi tốt. Chỉ môn thể dục có vẻ hơi căng vì sân trường năm nay sơn lại nên vòng chạy bộ dài hơn một nửa. Sân to ra, chạy đuối hơn. Cứ về đến nhà là than bắp chân rêm, và lại nhờ anh Hai chỉ cách co giãn. Em kể tụi bạn bắt đầu bàn về cấp trung học, trường lớp nào, chương trình gì. Thấy em cũng có vẻ lo lo, bớt nhiều cái vẻ mackeno của vài năm trước.

Trong một lá thư gửi cho thầy Kim, Út kể rằng anh Hai từng là bạn thân lắm, nhưng giờ thì bận quá, lo chuyện đâu đâu nên ít chơi và ít nói chuyện với em. Không trách cứ gì; có vẻ thông cảm hơn.